Projekt opierał się na aktywnym zaangażowaniu młodzieży, nauczycieli i całych środowisk szkolnych w działania profilaktyczne. Zespoły uczniowskie miały za zadanie między innymi realizację lekcji multimedialnej o cyberbezpieczeństwie oraz przygotowanie i przeprowadzenie własnej kampanii edukacyjnej w lokalnym środowisku. Na potrzeby programu opracowano także bezpłatny film dydaktyczny, który pomaga w dyskusjach o ochronie prywatności, tworzeniu silnych haseł oraz rozpoznawaniu prób wyłudzeń i phishingu.

Najważniejsze wnioski z opublikowanego raportu

Opracowany raport szczegółowo diagnozuje główne wyzwania oraz problemy systemowe w walce z zagrożeniami w sieci. Znalazły się w nim następujące kluczowe informacje:

• Ogromna skala i zapotrzebowanie: Mimo ograniczonego czasu operacyjnego, wynoszącego zaledwie od 10 do 12 tygodni, projekt zgromadził około 1244 szkolne zespoły (z czego 74% stanowiły szkoły podstawowe). Multimedialna lekcja dotarła do 60 000 uczniów, a szacowany łączny zasięg działań informacyjnych wyniósł około 443 000 odbiorców.

• Realne zagrożenia oczami uczniów: Analiza nadesłanych prac udowodniła, że hejt oraz cyberprzemoc rówieśnicza to dla młodzieży codzienność. Najczęściej poruszanymi przez uczniów tematami było wykluczenie i hejt, a w dalszej kolejności naruszenie wizerunku oraz zjawiska takie jak deepfake czy sextortion. Zwycięska praca zrealizowana przez uczennice ZSTiO „Chemik” w Gorzowie Wielkopolskim ukazywała historię nastolatki, która padła ofiarą wygenerowanych przez sztuczną inteligencję nagich zdjęć, co ostatecznie doprowadziło ją do tragicznego finału.

• Luka Rodzicielska (Digital Parental Gap): Raport ujawnił powszechny problem tak zwanej „deklaratywnej kontroli” – dorośli deklarują, że pilnują dzieci w sieci, jednak często nie posiadają technicznych kompetencji, by je odpowiednio chronić przed manipulacją. Co więcej, starsza młodzież zazwyczaj pozostaje z problemami w internecie samotna, obawiając się, że po zgłoszeniu problemu ich zmartwienia zostaną zbagatelizowane lub zostaną ukarani odebraniem telefonu.

• Potrzeba systemowych zmian: Wnioski z raportu mocno podkreślają ułomność obecnego, krótkoterminowego finansowania projektów profilaktycznych za pomocą 3-6 miesięcznych grantów, po których wypracowane efekty najczęściej ulegają wygaszeniu. Rekomendowane rozwiązania to wdrożenie stabilnych, wieloletnich programów, edukacja wielopokoleniowa skierowana na szkolenia rodziców, stworzenie centralnego repozytorium materiałów wypracowanych przez uczniów oraz zapewnienie szkołom stałego dostępu do specjalistów i ekspertów.

Zapraszamy do zapoznania się z pełną treścią raportu. Wypracowane analizy stanowią cenny głos w dyskusji nad poprawą mechanizmów wsparcia i budowaniem bezpieczniejszej cyberprzestrzeni dla kolejnych pokoleń.